Qısa cavab
Öskürək tənəffüs yollarını, yəni boğazı, qırtlağı, nəfəs borusunu və bronxları toz, selik, mikroblar və yad cisimlərdən təmizləyən qoruyucu refleksdir. Uşaqlarda çox vaxt virus infeksiyaları ilə bağlı olur və öz-özünə keçir. 4 həftədən uzun sürən öskürəyin səbəbi isə mütləq araşdırılmalıdır.
Öskürəyin səbəbləri
- infeksiyalar: qrip, soyuqdəymə, bronxit, sətəlcəm (pnevmoniya);
- allergiya: toz, tozcuq (polen), heyvan tükü;
- bronxial astma və digər xroniki ağciyər xəstəlikləri;
- siqaret tüstüsü, o cümlədən evdə passiv siqaret çəkmə;
- mədə möhtəviyyatının yemək borusuna qayıtması (reflüks);
- quru hava və ya kimyəvi maddələrin təsiri.
Uşaqlarda bunlardan başqa:
- yad cisim: oynayarkən və ya yeyərkən boğulmadan sonra qəfil başlayan öskürək;
- göy öskürək: tutmalarla gələn, çox vaxt qusma ilə bitən, uzun sürən öskürək.
Öskürəyin növləri
- Quru öskürək: bəlğəm olmur, boğazda qıcıqlanma hissi olur.
- Bəlğəmli (yaş) öskürək: tənəffüs yollarında selik toplanır və bədən onu xaric etməyə çalışır. Kiçik uşaqlar bəlğəmi çox vaxt udurlar, ona görə bəlğəm görünməyə bilər.
- Xroniki öskürək: uşaqlarda 4 həftədən uzun davam edən öskürək. Səbəbləri arasında astma, allergiya, reflüks, infeksiyadan sonra uzanan öskürək və başqa vəziyyətlər ola bilər. Belə öskürəyin səbəbini həkim araşdırmalıdır.
Evdə nə etmək olar?
- Uşağa kifayət qədər maye verin.
- Uşağın olduğu yerdə siqaret çəkilməsinə icazə verməyin.
- 1 yaşdan böyük uşaqlarda yatmazdan əvvəl yarım və ya bir çay qaşığı bal öskürəyi yüngülləşdirə bilər. 1 yaşdan kiçik körpələrə bal vermək olmaz.
- 4 yaşdan kiçik uşaqlara həkim təyinatı olmadan öskürək və soyuqdəymə dərmanları verməyin.
- Virus mənşəli öskürəkdə antibiotik təsir etmir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli?
- uşaq çətin və ya tez nəfəs alır, nəfəs alanda qabırğaarası nahiyələr içəri çəkilir;
- nəfəs alanda xırıltı və ya fit səsi eşidilir;
- dodaqlar göyərir;
- öskürək boğulmadan sonra qəfil başlayıb;
- yüksək qızdırma var;
- öskürək tutmaları qusma ilə bitir və ya tutma zamanı körpənin nəfəsi kəsilir;
- bəlğəmdə qan var;
- körpə 3 aylıqdan kiçikdir;
- öskürək 4 həftədən çox davam edir və ya uşaq arıqlayır.
Bu yazı maarifləndirmə məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir.
