Qısa cavab
Günvurma, bağırsaq infeksiyaları və onların nəticəsində yaranan susuzlaşma yay aylarında uşaqlarda tez-tez rast gəlinir. Qorunmanın əsası günün ən isti saatlarında birbaşa günəşdən uzaq durmaq, kifayət qədər maye içmək, qidaları düzgün saxlamaq, meyvə-tərəvəzi yaxşı yumaq və əl gigiyenasına əməl etməkdir.
Günvurma və istivurmadan necə qorunmalı?
- Günəşin ən güclü olduğu 10:00–16:00 saatlarında uşağı birbaşa günəş altında saxlamayın.
- Açıq rəngli, yüngül, təbii parçadan paltar və enli kənarlı papaq geyindirin.
- 6 aylıqdan kiçik körpələri birbaşa günəş şüasından qoruyun. Böyük uşaqlar üçün uşaqlara uyğun günəşdən qoruyucu krem istifadə edin.
- Uşağa susamasını gözləmədən tez-tez su verin.
- Uşağı heç vaxt, qısa müddətə də olsa, park edilmiş avtomobildə tək qoymayın.
Günvurmanın əlamətləri: baş ağrısı, başgicəllənmə, ürəkbulanma və qusma, dərinin qızarması və isti olması, yüksək temperatur, halsızlıq, çaşqınlıq, huşun itməsi.
Nə etməli: Uşağı dərhal kölgəyə, sərin yerə aparın, artıq paltarlarını çıxarın, bədənini sərin (buzlu olmayan) su ilə isladın. Huşu yerindədirsə, su içirin. Vəziyyət ağırdırsa, 103 nömrəsinə zəng edin.
Bağırsaq infeksiyalarının qarşısını necə almalı?
- Əlləri yeməkdən əvvəl və tualetdən sonra sabunla yuyun, bunu uşağa da öyrədin.
- Meyvə və tərəvəzi axar su altında yaxşıca yuyun.
- Bişmiş yeməyi istidə uzun müddət açıq saxlamayın, soyuducuya qoyun.
- Saxlanma şəraiti məlum olmayan qidalardan, xüsusilə kremli şirniyyatdan və çiy süddən ehtiyatlı olun.
- İçməli suyun təhlükəsiz olduğuna əmin olun.
Qida maddələrinin saxlanma şəraitinə, meyvə-tərəvəzlərin yaxşı yuyulmasına və əl gigiyenasına düzgün riayət etmək uşaqların sağlamlığını qorumaq üçün mühüm addımdır.
Susuzlaşmanı necə tanımalı?
- sidik az olur, körpənin bezi uzun müddət quru qalır;
- ağız və dodaqlar quruyur;
- ağlayanda göz yaşı az olur və ya heç olmur;
- gözlər çökük görünür, körpələrdə əmgək çökür;
- uşaq halsız, yuxulu və ya əksinə, çox narahat olur.
İshal və qusma zamanı mayeni az-az, amma tez-tez verin. Ana südü ilə qidalanan körpəni əmizdirməyə davam edin. Apteklərdə satılan oral rehidratasiya məhlullarını həkimin tövsiyəsi ilə istifadə edin. Qazlı və şəkərli içkilər ishalı artıra bilər.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli?
- uşaq qusduğu üçün heç bir maye saxlaya bilmirsə;
- nəcisdə qan varsa;
- yüksək qızdırma varsa;
- susuzlaşma əlamətləri görünürsə;
- körpə 6 aylıqdan kiçikdirsə;
- uşaq süst və yuxuludursa.
Bu yazı maarifləndirmə məqsədi daşıyır və həkim müayinəsini əvəz etmir.